Het aantal programma’s op tv en internet groeit snel – en daarmee de behoefte aan ondertiteling. Maar handmatig ondertitelen is traag en kostbaar. Het Nederlandse bedrijf Optispeech lanceerde eCaption: geautomatiseerd ondertitelen met spraakherkenning. Inmiddels verkoopt het de innovatieve oplossing wereldwijd. “We willen alles in de wereld kunnen ondertitelen.”

Als Nederlandstalige tv geen ondertiteling zou hebben, konden de 1,5 miljoen doven en slechthorenden in Nederland maar 20 procent van de tv-programma’s volgen. Ze zouden geen journaals, actualiteitenprogramma’s of sportwedstrijden kunnen kijken. En dat betekent dat ze minder goed geïnformeerd zijn en dus minder goed kunnen deelnemen aan de maatschappij. De Nederlandse wet eist daarom dat 95 procent van de programma’s op NPO 1, 2 en 3 ondertiteld is. Bij de commerciële omroepen is dat 50 procent. Daarnaast gebruiken nog ruim drie miljoen andere Nederlanders ondertiteling, bijvoorbeeld omdat ze het geluid zacht willen zetten.

Toegankelijke samenleving

“De publieke omroep ondertitelt sinds 1980 en de noodzaak is actueler dan ooit”, zegt Bernadette Slotboom, die tot voor kort bij de NPO mede verantwoordelijk was voor de ondertiteling. “Zo stemde de Tweede Kamer onlangs voor het nog toegankelijker maken van de samenleving voor mensen met een beperking. Tegelijkertijd zijn er meer programma’s bijgekomen, ook online, en dat maakt handmatig ondertitelen kostbaar.” In de zoektocht naar automatisering kwam de NPO bij eCaption uit: innovatieve ondertitelsoftware, die voor minimaal 30 procent tijdwinst zorgt.

“We willen alles in de wereld kunnen ondertitelen”Ralph Biesbrouck
Technologie voor spraakherkenning

De ontwikkeling van eCaption begon vijf jaar geleden, toen de technologie voor spraakherkenning in de kinderschoenen stond. “Een Nederlandse softwareontwikkelaar had een timingsmodule bedacht om te ondertitelen”, vertelt Ralph Biesbrouck van ICT-bedrijf Nalta Group, waarvan Optispeech onderdeel is. “Van die vinding maakten wij een verkoopbaar product, gebaseerd in de cloud. Zo kan de editor via een browser werken, zonder dure, specialistische software. Twee jaar geleden lanceerden we eCaption in Nederland en al snel ook in andere landen. Onze ambitie: we willen alles in de wereld kunnen ondertitelen.”

Timing is essentieel

Niet alleen het omzetten van gesproken naar geschreven taal is belangrijk bij ondertitelen. Ook de timing is essentieel. Biesbrouck: “Niets is zo vervelend als iets lezen vóór of ná het gezegd wordt. Bij de traditionele ondertitelmethode tikt een redacteur mee met het programma en noteert begin- en eindtijden. Daarna volgen de correctieslag en timing. Enorm tijdrovend: een programma met één uur spraak kost zes tot tien uur werk. Met eCaption kan dat in vier tot zes uur. De redacteur krijgt hierbij meer de rol van eindredacteur.”

“Er zijn wereldwijd vierduizend talen; een enorme markt”
Compleet automatiseren

Met eCaption kan het ondertitelen compleet automatisch, waarbij je in essentie een video in het systeem laadt en er een kant-en-klare, ondertitelde video uitkrijgt. Er kunnen dan nog wat foutjes in zitten, omdat plaatsnamen of eigennamen niet goed meegenomen zijn.

Internetklanten vinden de automatische ondertitels vaak goed genoeg. Bij de publieke omroep is er altijd een editor die de ondertiteling nog één keer naloopt. De NPO gebruikt eCaption nu vooral voor van tevoren opgenomen programma’s. Live-uitzendingen ondertitelt de NPO nog wel handmatig.

Enorme markt

eCaption is inmiddels verkrijgbaar voor Nederlands, Engels, Frans, Duits, Italiaans, Spaans, Grieks. En het zit in de testfase voor Mandarijns, Pools, Turks en Litouws. “Er zijn wereldwijd vierduizend talen; een enorme markt”, aldus Biesbrouck. Daarnaast werken we aan software voor vertaalde ondertitels én aan de ondertiteling van live-programma’s. Slotboom: “De groep doven en slechthorenden groeit, onder meer door de vergrijzing, naast de ruim drie miljoen andere Nederlanders die ondertiteling gebruiken. En wat te denken van al die schermen met video in openbare ruimten… Ondertitelen wordt dus steeds belangrijker.”

"Dell begrijpt onze klanten"

eCaption draait deels op soft- en hardware van Dell. Biesbrouck: “Dell begrijpt hoe wij als consultancy partner werken en wat voor onze klanten van belang is. Het levert resources, dedicated engineers en consultants die met ons meewerken en meegaan naar onze klanten. Daarnaast zijn de producten van Dell gebaseerd op open standaarden. Deze innige samenwerking zorgt dat we snel succesvolle oplossingen kunnen leveren.”

Workflow

eCaption automatiseert ook het werkproces. Het berekent hoeveel tijd het kost een programma te ondertitelen. Zo kan de editor zich al naar gelang zijn beschikbaarheid inschrijven in een planningsmodule. Bij de NPO is eCaption gekoppeld aan de omroepsystemen en draait zo mee in de workflow van het uitzendklaar maken van een programma.

Beeld: NPO, ANP

MEER WETEN?

Ga naar Techpageone.nl